Η ιστορία του ΕΘΝΟΥΣ: Μέρος Πρώτο

Post by **Gifted** » Tue Jan 18, 2005 9:19 pm

Η σίγουρη μεταβίβαση του πακέτου των μετοχών του μεγαλοεπιχειρηματία Γεωργίου Μπόμπολα στον Θεόδωρο και την Γιάννα Αγγελοπούλου άνοιξε τον δρόμο για σημαντικές αλλαγές σε πολλούς τομείς της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον τόπο μας. Ακούγονται δεξιά και αριστερά πολλά που περισσότερο μπερδεύουν την κατάσταση παρά την ξεδιαλύνουν. Μαζί θα προσπαθήσουμε να ανιχνεύσουμε τις πιθανές συνέπειες αυτής της επιχειρηματικής κίνησης. Για να γίνει, όμως, κάτι τέτοιο χρειάζεται πρώτα να δούμε την πορεία μίας εφημερίδας, του "ΕΘΝΟΥΣ", που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1981 και σήμερα μπαίνει σε μία κρίσιμη όσο και ενδιαφέρουσα περίοδο της ιστορίας της.

Το 1981, μερικούς μήνες πριν τις εκλογές, ξεκινάει η προσπάθεια για παρουσίαση και καθιέρωση μίας εφημερίδας στην Ελλάδα που θα κινείται στον χώρο της κεντροαριστεράς και θα αγγίζει πλατιά στρώματα του αναγνωστικού κοινού της χώρας με ειδήσεις (καλλιτεχνικές, αθλητικές, κοινωνικές κ.α.) από όλους τους χώρους. Βασικός της πυρήνας είναι εργαζόμενοι της "Μεγάλης Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας" που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στην δημοσιογραφία και συντάκτες, κυρίως, από την "Ελευθεροτυπία" αλλά και τον "Ριζοσπάστη". Της προσπάθειας ηγείται ένας "δάσκαλος" της δημοσιογραφίας, ο Αλέκος Φιλιππόπουλος, ο οποίος με την οικονομική συμπαράσταση του Γεωργίου Μπόμπολα, κυνηγάει το τρίτο "θαύμα" της καριέρας του.

Ο Αλέκος Φιλιππόπουλος ήταν ήδη γνωστός για τις ικανότητες του και τις δημοσιογραφικές επιτυχίες σε "Απογευματινή" και "Ελευθεροτυπία" (τα δύο προηγούμενα "θαύματά" του) εφημερίδες που έφθασαν σε απίστευτα νούμερα κυκλοφορίας κάτω από την διεύθυνσή του. Ήταν, επίσης, γνωστός για τον τρόπο που εγκατέλειπε τα "δημιουργήματά" του δημιουργώντας τεράστιες αναταράξεις τόσο στην περαιτέρω πορεία τους όσο και γενικότερα στον δημοσιογραφικό κόσμο. Οι περισσότεροι Έλληνες δημοσιογράφοι, όταν πρωτοκυκλοφόρησε (στην ουσία επανακυκλοφόρησε) το "ΕΘΝΟΣ", είχαν σοβαρές επιφυλάξεις για το αν θα μπορούσε να επιβιώσει. Κατ' αρχήν το σχήμα του tabloid ήταν εντελώς άγνωστο στην Ελλάδα. Στη συνέχεια οι περισσότερες εφημερίδες εκείνο τον καιρό ήταν υπερχρεωμένες και πολλοί υπολόγιζαν πως ο εκδότης, Γεώργιος Μπόμπολας, δεν θα άντεχε το οικονομικό βάρος της στήριξής του. Τέλος δεν έβλεπαν το μερίδιο του αναγνωστικού κοινού που θα μπορούσε να κερδίσει το νέο έντυπο.

Τον Σεπτέμβριο του 1981 κυκλοφόρησε το πρώτο φύλλο της εφημερίδας με τίτλο "ΑΡΑΒΕΣ: ΘΑ ΣΤΗΡΙΞΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΡΑΧΜΗ". Η κυκλοφορία του ήταν αρκετά ικανοποιητική αλλά στις επόμενες ημέρες που ακολούθησαν άρχισε να παρουσιάζει σημαντική κάμψη. Εκεί μίλησε η μεγάλη προσωπικότητα του Αλέκου Φιλιππόπουλου. Η συμμετοχή του σε τηλεοπτικές συζητήσεις στην ελληνική κρατική τηλεόραση (αυτή υπήρχε μόνο τότε) έφερναν συνέχεια αναγνωστικό κοινό. Οι Έλληνες πολίτες συνεπαρμένοι από τα λόγια του άρχιζαν να "παίρνουν στα χέρια τους" (όπως ήταν το διαφημιστικό slogan της προώθησης) το "ΕΘΝΟΣ". Με πλούσια και εύχρηστη ύλη από όλους τους χώρους ειδήσεων, με αποκλειστικά ρεπορτάζ, με καλή εκτύπωση, με έγχρωμες φωτογραφίες στις οποίες θα έπρεπε απαραίτητα να εμφανίζονται γυναίκες κέρδιζε την συμπάθεια των αναγνωστών. Ειδικά για τις φωτογραφίες των γυναικών ο αείμνηστος Φιλιππόπουλος έλεγε: "Μία φωτογραφία γυναίκας θα τραβήξει τα βλέμματα τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών. Οι πρώτοι θα ενδιαφερθούν για ευνόητους λόγους και οι δεύτερες γιατί θα αναζητήσουν ατέλειες της εικονιζομένης για σχολιασμό."

Αυτός ήταν ο Αλέκος Φιλιππόπουλος. Η δημοσιογραφία ήταν δεύτερη (η μάλλον πρώτη) φύση του. Διάβαζε όλα τα κείμενα της εφημερίδας ξεκινώντας από την τηλεόραση, τους κινηματογράφους, τα φαρμακεία και τις αγγελίες. Πίστευε πως αν κάτι ήταν λάθος σε αυτούς τους τομείς θα προδιέθετε αρνητικά τους αναγνώστες. "Σκεφτείτε να διαβάσει κάποιος στην εφημερίδα για ένα φαρμακείο, να ταλαιπωρηθεί για να το βρει και να είναι κλειστό. Πως να μας εμπιστευθεί στη συνέχεια;" Ο "Θείος" όπως τον έλεγαν όλοι οι εργαζόμενοι του "ΕΘΝΟΥΣ" είχε τον πρώτο και τελευταίο λόγο για όλα. Συνεπικουρούμενος από θαυμάσιους δημοσιογράφους όπως ο Γιώργος Λεβεντογιάννης, ο Νίκος Νικολαΐδης, ο Ανδρέας Μπόμης κ.α. κατάφερε να ανεβάσει το "ΕΘΝΟΣ" σε δυσθεώρητα ύψη. Το Bingo - ένα παιχνίδι με κάρτες - βοήθησε την εφημερίδα να πετύχει κυκλοφοριακό ρεκόρ όλων των εποχών.

Πρέπει να σημειωθεί, εδώ, πως η έκδοση της εφημερίδας άλλαξε τα δεδομένα στον χώρο των εκτυπώσεων, φέρνοντας νέα τεχνολογία και προκαλώντας ομηρικές συγκρούσεις με συνδικαλιστικές ενώσεις εργαζομένων στον Τύπο και απεργίες. Εκτός από την επαναστατική του έκδοση το "ΕΘΝΟΣ" άλλαξε την κατάσταση και στο τραπέζι των εκδόσεων. Μέχρι τότε όλοι οι "εφημεριδάδες" ήσαν, όπως προαναφέραμε, χρεωμένοι και περίμεναν την εκάστοτε προεκλογική περίοδο για να εξαργυρώσουν την υποστήριξη στο τάδε ή το δείνα κόμμα με τακτοποίηση των οφειλών τους. Το νέο έντυπο, όμως, έφερνε χρήματα στο ταμείο του από την πρώτη στιγμή και μάλιστα πολλά.

Η κυριακάτικη έκδοση του "ΕΘΝΟΥΣ" και το περιοδικό "ΕΙΚΟΝΕΣ" ήρθαν σαν φυσικό αποτέλεσμα μία εξαιρετικής πορείας τόσο δημοσιογραφικής όσο και εμπορικής. Αργότερα έκανε και την εμφάνισή του το περιοδικό "ΕΘΝΟΣΠΟΡ" όπου με την τεράστια προσπάθεια των Φιλιππόπουλου, Μπόμη, των ακούραστων αθλητικών συντακτών της εφημερίδας και των εργαζομένων στο ατελιέ έγινε δυνατό το αδύνατο: Η έκδοση περιοδικού σε μία και μόνη ημέρα. Όλα φαινόταν να πηγαίνουν κατ' ευχήν μέχρι το 1986. Τότε, όμως, ξεσπάει το "Σκάνδαλο Κοσκωτά".

Προβληματιστήκαμε πολύ για το αν έπρεπε να μιλήσουμε για το συγκεκριμένο σκάνδαλο. Θεωρούμε, όμως, πως κάποτε πρέπει να αποκαλυφθεί η πραγματική αλήθεια και να αποδοθούν τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και αφού δεν το κάνουν όσοι οφείλουν και γνωρίζουν τότε ας το πράξουμε εμείς. Τι συνέβη τότε;
Ο Αλέκος Φιλιππόπουλος παρασύρθηκε από κυβερνητικές πηγές που του μετέφεραν αποκλειστικές και απόρρητες πληροφορίες σχετικά με το ποιόν και το παρελθόν του Γιώργου Κοσκωτά. Οι ίδιες πηγές, πολύ κοντά στον Ανδρέα Παπανδρέου, του ζήτησαν να μπει μπροστάρης στον αγώνα για την αποκάλυψη του τεράστιου σκανδάλου. Ένας τίτλος, "Η Μαφία πίσω από την αγορά της Τράπεζας", έγινε αφορμή για το ξεκίνημα μίας πολύχρονης και πολυέξοδης δικαστικής διαμάχης που κατέληξε στην αποκάλυψη του σκανδάλου. Οι υπόλοιπες εφημερίδες τηρούσαν στάση αναμονής (πολύ αργότερα και αφού είχαν ξεκαθαρίσει τα πράγματα πήραν θέση διεκδικώντας "δάφνες" στην κάθαρση) ενώ οι πολιτικοί που είχαν μεταφέρει τις πληροφορίες και είχαν υποσχεθεί άνωθεν στήριξη αποσύρθηκαν. Το "ΕΘΝΟΣ" βρέθηκε ξαφνικά μόνο του στον αγώνα στην αρχή κυνηγώντας "Χίμμαιρες" - έχοντας απέναντί του τους πάντες και κατηγορούμενο για επιχειρηματικά παιχνίδια - και στη συνέχεια αποκαλύπτοντας με πολύ κόπο και κίνδυνο πολλά σημεία της ιδιαίτερα σκοτεινής αυτής ιστορίας.
Αυτή είναι μία αλήθεια που πρέπει να λεχθεί. Αν δεν είχε γίνει τότε εκείνη η δημοσίευση περί Μαφίας τότε το "σκάνδαλο Κοσκωτά" μπορεί και να μην είχε αποκαλυφθεί. Αυτό το χρωστάει ο ελληνικός λαός τόσο στο "ΕΘΝΟΣ" όσο και στον Αλέκο Φιλιππόπουλο.

Ο τελευταίος (αλλά και το "ΕΘΝΟΣ") δικαιώθηκε τόσο δικαστικά όσο και ουσιαστικά στην υπόθεση Κοσκωτά αλλά αισθάνθηκε βαθιά προδομένος. Έχοντας ήδη διαρρήξει τις σχέσεις του με την κυβέρνηση αποφάσισε αλλαγή πολιτικής γραμμής. Άρχισε να κτυπάει με όλες του τις δυνάμεις και ιδιαίτερο πάθος την εξουσία την οποία θεωρούσε "διεφθαρμένη". Το 1989, την ημέρα του πρώτου γύρου των εκλογών, κυκλοφόρησε το κυριακάτικο φύλλο της εφημερίδας με τίτλο "ΠΕΦΤΕΙ Ο ΦΑΥΛΟΣ" αναφερόμενο στον Ανδρέα Παπανδρέου. Η αλλαγή της πολιτικής γραμμής και η αφοσίωση ενός μεγάλου μέρους του ελληνικού λαού (από τους οποίους αντλούσε αναγνώστες το "ΕΘΝΟΣ") στο ΠΑΣΟΚ έφεραν ραγδαία κυκλοφοριακή πτώση. Η τελευταία εντείνεται από μία σειρά ατυχή δημοσιεύματα (πρωταγωνιστικό ρόλο έχει γυναίκα δημοσιογράφος) τα οποία έφεραν μέχρι και μαζικό κάψιμο των φύλλων του από "αγανακτισμένους" πολίτες. Η κυκλοφοριακή πτώση έχει σαν αποτέλεσμα μεγάλες οικονομικές ζημίες. Οι τελευταίες ανάγκασαν τον επιχειρηματία Γεώργιο Μπόμπολα, ο οποίος ουσιαστικά απείχε μέχρι εκείνη τη στιγμή από την διαμόρφωση της πολιτικής της εφημερίδας, να πάρει ενεργά μέρος στην διαδικασία έκδοσής της με στόχο να προστατεύσει την επένδυσή του. Το γεγονός αυτό οδήγησε, με την σειρά του, τον Αλέκο Φιλιππόπουλο σε αποχώρησή του. Οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΘΝΟΣ Α.Ε. μετατρέπονται σε ΠΗΓΑΣΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΗ Α.Ε., αλλάζουν πολλούς Διευθυντές Σύνταξης (Χρήστος Θεοχαράτος, Λυκούργος Κομίνης, Θοδωρής Καλούδης, Δημήτρης Βάρος κ.α.) και δοκιμάζουν διαφορετικές στρατηγικές μέχρι να σταθεροποιηθούν τόσο κυκλοφοριακά όσο και οικονομικά. Εκδίδονται πολλά και διαφορετικά ένθετα, τακτική που ακολουθείται και από τις υπόλοιπες εφημερίδες.

Η ελεύθερη ραδιοφωνία, η ιδιωτική τηλεόραση, ο καταποντισμός των περιοδικών ποικίλλης ύλης, η στροφή του αναγνωστικού κοινού προς τα ειδικά έντυπα σημαδεύουν την μετέπειτα πορεία της εταιρείας. Οι "ΕΙΚΟΝΕΣ" κλείνουν με σημαντική οικονομική ζημία του ομίλου και επανακυκλοφορούν ως ένθετο της εφημερίδας. Αγοράζονται η οικονομική εφημερίδα "ΗΜΕΡΗΣΙΑ" και το περιοδικό "ΣΙΝΕΜΑ". Εκδίδονται το "ΙΔΑΝΙΚΟ ΣΠΙΤΙ" και το περιοδικό "ΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΑ". Βγαίνει το περιοδικό "ΖΑΠΙΝΓΚ" σε (συνεργασία με τον ΔΟΛ) ενώ αποκτάται μερίδιο στην εταιρεία "ΤΗΛΕΤΥΠΟΣ Α.Ε." (ιδιοκτήτριας του MEGA) και στην εταιρεία "ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ HACHETTE RIZZOLI Α.Ε." (MAX, ΛΟΙΠΟΝ, CAR & DRIVER, TOMORROW κ.λ.π.). Ιδρύεται παράλληλα η εταιρεία τηλεοπτικών παραγωγών ΑΝΩΣΗ υπεύθυνη για τηλεοπτικά παιχνίδα του MEGA (Survivor, Φάρμα) αλλά και τηλεοπτικές σειρές. Όλα αυτά (και άλλα ακόμα) αποτελούν πλέον την οντότητα ΠΗΓΑΣΟΣ η οποία περνάει, μαζί με τις τύχες των εργαζομένων της, στα χέρια του Θεόδωρου και της Γιάννας Αγγελοπούλου.

Κυρίως, όμως, περνάει στα χέρια τους το αποτέλεσμα χιλιάδων ωρών εργασίας, ξενυχτιών, κόπων και αγωνιών εκατοντάδων δημοσιογράφων, διοικητικών υπαλλήλων και τεχνικών που έδωσαν σάρκα και οστά στο "τρίτο θαύμα" της ελληνικής δημοσιογραφίας. Περνάει στα χέρια τους μία ιστορική εφημερίδα που παρά τα όσα μπορεί να της καταλογίσει κανείς υπήρξε Δονκιχωτικός πρωτοπόρος στην υπόθεση της "κάθαρσης", "κάθαρσης" που τώρα "υπηρετούν" και "εξαγγέλλουν" πολλοί αλλά εκ του ασφαλούς. Περνάει στα χέρια τους, τέλος, ένας κερδοφόρος οργανισμός που άλλαξε τα δεδομένα, προς το καλύτερο, τόσο στις εκδόσεις όσο και στον ημερήσιο Τύπο